2019 / 2020

L.S.,

PATER LEO DE JONG OVERLEDEN TIJDENS ONZE REIS NAAR RHODOS (mei 2019)

Op zijn laatste reis die hij (mede) zou begeleiden, is, daags na zijn 87e verjaardag, pater Leo de Jong O.P. plotseling overleden, waarschijnlijk ten gevolge van een hersenbloeding (achteraf is een hartstilstand geconstateerd).


Pater Leo de Jong O.P. St. Pietersplein Rome, 2014

Direct na thuiskomst stuurden we dit bericht rond:

Na de feestelijke jubileumviering op 13 april en het boeiende ‘Beloken Pasen kloosterweekend’ naar de Abdij van Chevetogne, kwam onze reis naar Rhodos. We leidden de reis als volgt in: “Pater Leo de Jong heeft deze reis voorgesteld. Graag gaat hij nog eenmaal met ons naar de Griekse eilanden, naar het eiland waar hij zijn ontdekkingstochten begon.”

Op de laatste excursiedag gingen we van klooster naar klooster. Leo vertelde ons weer over het kloosterleven enz. enz. We genoten ervan en alles ging goed. Voordat we het laatste klooster ingingen, grapten Leo en ik nog met elkaar. Even later: “Kijk, mooie ikonen!” Nadat we hem de kerk in hadden geholpen, ging hij daar even zitten en ik dacht: alles is in orde.

En toen gebeurde het onvoorstelbare: Leo gleed van zijn stoel en zo het leven uit, waarschijnlijk ten gevolge van een hersenbloeding. Er waren artsen en een verpleegkundige in ons gezelschap, maar het was voorbij.

De zondag ervoor, 12 mei, was zijn verjaardag. Glunderend trakteerde hij ons allemaal op koffie met gebak. We vierden die zondagavond met elkaar de Eucharistie van die zondag, de Zondag van de Goede Herder. Dat was dus, op zijn verjaardag, de laatste keer dat hij celebreerde.

Leo is 87 plus één dag oud geworden. We troostten elkaar: nog ouder worden is hem bespaard gebleven…

Verdrietig en verward hebben we de laatste twee dagen met elkaar doorgebracht en zijn we naar huis teruggekeerd. Uiteraard hebben we daar op Rhodos ook een eerste herdenking gehouden, met zijn stok vóór de stoel waar hij zondag nog op zat.

Hij heeft geleefd! En niet tevergeefs! En hij zal ons blijven aanspreken! Zegene hem de almogende en barmhartige God en mogen de engelen hem begeleiden naar het paradijs.

Co Elshout


Overgenomen van website dominicanen nl:
Leo de Jong werd geboren op 12 mei 1932. Hij deed zijn professie op 18 september 1953 en werd priester gewijd op 25 juli 1959.
Hij was onder meer docent geschiedenis in Nijmegen en woonde lange tijd in Rotterdam.
Vorig jaar verhuisde hij naar Voorschoten, om plaats te maken voor de nieuwe communiteit van broeders in Rotterdam.
Dit voorjaar nog bracht hij een gedenkwaardige avond door bij de nieuwe communiteit, die hem had gevraagd te komen vertellen over zijn levenswerk.
Leo de Jong maakte eens een indringende ervaring mee van leegte.
Na de diepe ontsteltenis ervan verkende hij die ervaring aan de hand van dominicaanse mystieke denkers Eckhart, Tauler en Seuse.
Deze onderstroom in kerk en theologie was voor hem een ontdekking die zijn leven voedde en bepaalde, en waarin hij velen meenam in preken, toespraken, gesprekken, cursussen en boekjes.

Palmzondag 14 april was pater Leo te gast in het tv-programma De Verwondering.
De uitzending is hier terug te zien: https://dominicanen.nl/2019/04/leo-de-jong-bij-de-verwondering/

Hier helemaal onderin:
DE BRIEF VAN LEO AAN MEISTER ECKHART
voorjaar 2019 geschreven)


JUBILEUMVIERING 25 JAAR OECUMENISCHE ONTMOETINGEN

Afgelopen najaar was het 25 jaar geleden dat wij (initiatiefnemers: Albert Wennekes en Co Elshout), onder de hoede van het Laurenspastoraat, in "de Kubus" bij de Laurenskerk een zeer succesvolle serie avonden hielden, met als titel: "De Spiritualiteit van het Christelijke Oosten". Een expositie en een Byzantijnse Vesperviering in de Grote of St. Laurenskerk volgden en ten slotte (dachten wij toen) brachten we met een grote groep een bezoek aan de Abdij van Chevetogne. We kregen de vraag: waarom doen jullie dit niet vaker? En zo is het gekomen. Later kwamen daar de reizen bij (Co was al langer reisleider) en in 1977 hebben we een eigen stichting voor dit werk opgericht. (Zie verder over "onze geschiedenis" bij "de stichting".)

De organisatie waarmee we inmiddels al 15 jaar activiteiten (vooral reizen) samen organiseren, het Leerhuis Spiritualiteit (verbonden met het Steiger in Rotterdam), bestaat nu ook 25 jaar. Dus vierden we gezamenlijk ons jubileum en wel op zaterdag 13 april 2019, in de Sint Dominicuskerk (het Steiger) in Rotterdam-Centrum, met o.m. een lezing door Père Cyrille Vael, monnik van de Abdij van Chevetogne en een presentatie van de oecumenische ontwikkelingen, contacten en ontmoetingen in en vanuit Rotterdam met door de jaren heen een boeiende samenwerking met vele activiteiten, waaronder vieringen, leerhuis en lezingen maar ook reizen. We sloten we het programma af met een Byzantijnse Vesperviering voor de Palmzondag met medewerking van het koor van de Byzantijnse Gemeenschap Wladimirskaja.

Rotterdam, 7 mei 2019

Aan alle belangstellenden in ons adressenbestand

L.S,

Langs deze weg spreken wij onze dankbaarheid uit voor de o.i. zeer geslaagde jubileumviering, samen met het eveneens jubilerende Leerhuis Spiritualiteit (beide ruim 25 jaar actief), op zaterdag 13 april in de St. Dominicuskerk (in Rotterdam de Steigerse kerk of ‘Het Steiger’ genoemd).

Dank voor wie erbij was of op andere wijze ons heeft gefeliciteerd. Bijzondere dank aan Père Cyrille Vael (monnik in Chevetogne) voor zijn lezing over “Het verloren paradijs van het niet weten” en zijn zang (uit de z.g. ‘Akathist’) ter inleiding. Ook dank aan vader Paul Brenninkmeijer en diaken Iwan Osseweijer voor hun voorgaan in de afsluitende Byzantijnse Vesperviering. En daarbij ook dank aan de leden van het koor van de (RK) Byzantijnse Gemeenschap Wladimirskaja, Utrecht en dirigent Dolf Bruinsma. En ook allen die hebben meegewerkt aan het tot stand komen van het liturgieboekje voor de Oecumenische Byzantijnse Versperviering vóór Palmzondag.

In het bijzondere ook dank aan het bestuur van ‘Pokrof’ (de Katholieke Gemeenschap van de Byzantijnse ritus binnen de Rooms Katholieke Kerkprovincie van Nederland) voor hun steun, ook financieel, waardoor we o.m. de kerk konden verwarmen! Ook alle vrijwillige medewerkers zeer bedankt, m.n. voor de catering, de inrichting en het opruimen o.l.v. Ria Mientjes en Steven de Nooij voor de technische begeleiding. En ten slotte onze grote dank ook aan de mensen van het Leerhuis Spiritualiteit voor de geweldig goede samenwerking bij de voorbereidingen en op deze dag! Wij feliciteren hen met hun op deze dag gepresenteerde boek “Een wegloze weg gaan” over mystiek, maar dan op straat niveau.

Aan het eind van de dag hebben wij onze oud-bestuursleden Jan Folst en Hendrik de Regt en zeer speciaal onze erevoorzitter, de pionier van onze oecumenische ontmoetingen, Albert Wennekes in het zonnetje kunnen zetten. Eerder op de dag presenteerden wij een overzicht “Oecumene in en vanuit Rotterdam” en een copulatiefilm van onze reizen.

Het was voor ons en naar wij hopen voor velen van u een onvergetelijke dag.

Nogmaals: heel hartelijk dank!

Govert Mulckhuijse, voorzitter
George Bruinaars, penningmeester
Co Elshout, secretaris






Ohrid, Macedonië, najaar 2018



Rome, voorjaar 2014



Andalusië najaar 2013



Malta voorjaar 2013



op weg naar Chevetogne..... (2012)



Chevetogne


Istanbul



Taizé (en Grandchamp)



Engeland



een opmerkelijk vertrek, Schoten (2008)



Zeereerwaarde pater, magister Eckhart o.p.

Geliefde confrater,

Mij werd gevraagd om u een brief te schrijven en dat vind ik best wel boeiend, ook al worden wij door zeven eeuwen gescheiden. Ik ben het me dan ook bewust, dat u de hedendaagse wereld en kerk, en ook het theologische denken van onze tijd, erg vreemd en misschien aanvankelijk zelfs onbegrijpelijk zal vinden. Ook voor ons is het erg moeilijk om die tijd te overbruggen en uw geloof en de manier, waarop u in het leven en in de kerk stond, te begrijpen.

Toch doet zich het merkwaardige feit voor, dat uw werken tegenwoordig erg geliefd zijn en veel worden uitgegeven, bestudeerd en gelezen. Hoe komt dat? Wel, laat ik het omschrijven vanuit mijn eigen ervaring en mijn eigen besef; dan is het natuurlijk aan u om te zeggen, of ik u goed begrepen heb of niet. Maar ja, ik moet het doen met mijn eigen kennis en mijn situatie in deze tijd.

Rond 1972 overviel mij de ‘niets-ervaring’. In die tijd waren uw gedachten nog absoluut niet bekend. In mijn gehele theologische opleiding werden uw naam en de gehele Rijnlandse mystiek nooit genoemd. Wij bestudeerden grondig de Summa Theologica van onze confrater Thomas van Aquino o.p. en er was sprake van een nieuwe vorm van theologisch denken: de Bevrijdingstheologie. Eigenlijk werd in die jaren het bezig zijn met de mystiek vaak gezien als een ‘vlucht uit de reële wereld’.

Toen overviel mij dat ‘niets’. ‘Alles en ook ikzelf waren niks, het was nooit wat geweest en het zou nooit wat worden’. Zoiets. Kille duisternis. De oorzaken van deze ‘niets-ervaring’ doen nu even niet ter zake, maar feit is, dat het mij geestelijk verpletterde en noch ik, noch een door mij geraadpleegde wijze dominicaan wisten hier raad mee. Dus moest ik zelf op zoek, om die ervaring een plaats te geven in mijn spirituele levensweg.

Pas veel later las ik uw preken en met name over wat u zei over de apostel Paulus, toen hij voor de poort van Damascus van zijn paard en zijn zekerheden gedonderd werd en niets meer zag. U zei in een preek: “Toen Paulus niets zag, toen zag hij God”. Nou, dat merkwaardige besef was in onze groep totaal onbekend. Al ploeterend kwam ik erachter dat die Ruime Leegte, of Lege Ruimte, van het niet-weten ook wel bevrijdend was. U had dat al veel krachtiger geformuleerd, toen u in een preek zei: “Ik bid God iedere dag mij van God te verlossen”. Maar daar kwam ik pas veel later achter.

U noemde die Lege Ruimte zelfs ‘Wite’: weidsheid. En bevrijdde daarmee God en u zelf – en later dus ook mij – uit de gouden kooi van ons dogmatisch denken en knellende moraal.

God werd naamloos, en dat gaf ruimte om zelf nieuwe namen voor de Eeuwige te verzinnen, die bevrijdender, ruimhartiger en alles omvattender waren, dan de namen, die – nog steeds – in de officiële kerk gebruikt worden. Ik kwam zelf tot de naam: RUIMTE, en besefte dat dit een groots woord was, juist ook om de liefde te karakteriseren. Wij zeggen immers: ‘iemand de ruimte geven’. Maar later vond ik bij u een nog mooiere en gevoeliger naam: BARMHARTIGHEID. Alweer werd ik dankzij u bevestigd en verder geholpen op mijn eigen zoektocht, in mijn eigen groeiend besef.

U bevrijdde God en mij uit onze menselijke dogma’s, begrippen, constructen, woorden, want die liggen allemaal aan onze kant van de muur, die ons van het Mysterie scheidt. God is grootser dan al ons gestamel over de Eeuwige. Dat gaf mij de ruimte om te mogen twijfelen: het relativeerde alles, wat – ook door de officiële geloofsinstanties – over de Eeuwige voorgeschreven wordt als onfeilbaar waar. Uw preken lezende kwam ik tot het inzicht, dat dit woord ‘relativerend’ twee betekenissen heeft: het is niet absoluut waar; maar geeft wel vorm aan de relatie van mij met de Onnoembare. Vandaar dat het goed is om dan zo bevrijdende en zo liefdevol als mogelijke namen voor de Onnoembare te gebruiken. Bedankt, dat uw besef dit aanvoelen in mij versterkte.

Stilletjes leefde in ons ook het vermoeden, dat God nergens anders kan zijn dan overal. U bevestigde dat krachtig in uw uitspraak: “Het zijn zelf is God. Als de dingen niet in God als in het zijn zelf zijn, dan zijn ze niet, want buiten het zijn kan er niets zijn”. Dan is God nergens dichter bij mij, dan in mijzelf, en die God wil steeds meer mens worden, ook in mij. U zei in een kerstpreek dat als God ooit alleen maar geboren was in Jezus Christus, vele eeuwen geleden, en verder niet, wij daar in onze tijd dan niets aan hadden. Neen, zei u, ieder mens – man en vrouw – moet doorlopend zwanger van God worden en God baren. En dan zo goed als God worden, zoals Martha, die u veel hoger waardeerde dan haar zuster Maria, want zij liet uit liefde haar handjes wapperen, terwijl Maria in hogere sferen zat te zwijmelen. (Dat u hiermee zelfs de woorden van Jezus verbeterde, vond ik schitterend. Wat een vrijheid van denken liet u hier zien!)

“Pas op, dat je niet van God houdt, zoals je van een koe houdt. Want daar houd je van, omdat zij je melk en een huid geeft!”

Vaak werd en wordt de mystiek gekoppeld aan het ontvangen van grootse spirituele ervaringen. Niks mis mee, maar ik ben te rationeel geworden om nog gevoelig te zijn voor sterke Godservaringen. Tot mijn vreugde bemerkte ik diezelfde rationele inslag in uw werken. Zelfs vermoed ik dat u nogal kritisch keek naar al die grandioze ervaringen, want in een preek zei u: “Pas op, dat je niet van God houdt, zoals je van een koe houdt. Want daar houd je van, omdat zij je melk en een huid geeft!”. Zo wees u de weg naar: “Liefde zonder waarom”, dus naar de basis van ware liefde. En ik moest grinniken, toen ik uw milde en bevrijdende opmerking las: “Doe maar niet zo je best om God te beminnen, want dat blijft toch maar menselijk gepruts. Ga er liever bij zitten, maak je leeg en geef je over. Laat God jou maar beminnen, want dat kan Hij onvergelijkelijk veel beter dan jij dat kunt”. En u vond nog een boeiende naam voor deze grondhouding uit: u noemde het ‘de wegloze weg’. Mag ik zeggen dat ik dit een geweldig bevrijdende opmerking vond?! En geinig bovendien.

U weet dit waarschijnlijk niet, maar ik vind het leuk om u te schrijven, dat wij al 25 jaar uw ideeën vertellen aan gewone mensen: aan de melkboer, de bakker en de vrouw van de slager. Wij noemen het ‘Mystiek op straatniveau’ en ik vind het geweldig, dat deze gewone mensen er vol aandacht naar luisteren en er bevrijding en vreugde in vinden. Waarom? Ik vermoed, dat zij er uw geestelijke vrijheid en de toestemming om te mogen twijfelen in horen en ook de boodschap, dat de Eeuwige onvoorwaardelijke barmhartigheid is, waar wij niet uit kunnen vallen. Ik begreep dat u datzelfde soort mensen inspireerde, want u gebruikte niet het Latijn – de taal van de geleerden in uw tijd – maar de volkstaal, waarin u soms zelfs nieuwe woorden moest scheppen om duidelijk te maken wat u wilde zeggen.

Waar ik u het meest dankbaar voor ben? Dat ik gemerkt heb dat u op dezelfde weg naar de Eeuwigheid wandelde als die ik zelf gevonden heb. En dat u mij dus woorden geeft – ook voor mijzelf – om mijn besef te formuleren. Zo bent en blijft u mijn meester: mijn ‘Leben- und Lehremeister’, zoals uw leerling Johannes Tauler o.p. het formuleerde. Vandaar dat ik u met grote dankbaarheid groet vanuit de verte.

Uw leerling en confrater, Leo Raph. A. de Jong o.p.







Klik hier voor een printervriendelijke versie van deze pagina   Deze pagina is op 1-Jan-1970 1:00 aangepast